Met het verzorgingshuis het water op
Bewoners rijden in hun rolstoel zo aan boord, zonder tillen en zonder trap. Een rustige tocht langs de plekken die ze kennen, met koffie en tijd.
TorBritannia
Een reddingssloep van de werf Fassmer, in 1975 aan boord gehesen van de snelste veerboot op de Noordzee. Drie jaar verbouwd. Vaart elektrisch, met plek voor dertig. Vaart voor iedereen.
Fassmer-reddingssloep, bouwjaar 1975
Nautisch erfgoed, elektrisch herboren
Nautisch erfgoed, elektrisch herboren
Eén van de oranje boten op dat dek.
Op 24 mei 1975 vaart de gloednieuwe veerboot Tor Britannia de Amsterdamse Suezhaven binnen. Prinses Christina van Zweden opent de Scandia Terminal; de eerste ‘jumbo ferry’ op de Noordzee is een sensatie. Op het bootdek hangt een rij oranje reddingssloepen van de werf Fassmer uit Berne aan de Weser.
Eén van die sloepen is deze boot. Hij hing jaren aan zijn davits boven de Noordzee, tussen Göteborg, Amsterdam, Harwich en Esbjerg. Nu wordt hij, drie jaar lang en met man en macht, teruggebracht naar zijn oorspronkelijke uiterlijk. Van binnen is niets meer hetzelfde: geen dieselmotoren, geen brandstoftank, maar een stil accu-systeem van 120 kilowattuur.
Een reddingsboot is gebouwd om mensen te redden. Het schip waaraan deze sloep hing, haalde in 1977 tien mensen uit een stormachtige Noordzee. Die opdracht krijgt hij nu op een andere manier: mensen een goede dag bezorgen. Met een beperking of zonder, oud of jong, alles en iedereen is welkom aan boord.
Logboek, 1850 tot nu
De werfDe veerbootDe sloep
- 1850
Johann Fassmer begint een botenbouwerij
In Bardenfleth aan de Weser, bij Berne, start Johann Fassmer een eenmansbedrijf. Hij bouwt eenvoudige houten boten en reddingsboten. Zes generaties later is de werf er nog steeds, met dezelfde familie aan het roer.
- 1958
De eerste Duitse reddingsboot van polyester
Fassmer bouwt als een van de eerste werven in Europa reddingsboten van glasvezelversterkt polyester. Sterk, licht, onderhoudsarm en vrijwel onverwoestbaar: precies de romp waar deze sloep uit bestaat.
- 21 januari 1974
Kiellegging van de veerboot Tor Britannia
Bij Lübecker Flender-Werke wordt onder bouwnummer 607 de kiel gelegd van een schip dat de Noordzee moet veroveren: 182 meter lang, 1.507 passagiers, 420 auto's.
- 10 oktober 1974
Te water gelaten in Lübeck
Barbro Salén doopt het schip. De zusterboot Tor Scandinavia volgt een jaar later.
- 16 mei 1975
Opgeleverd aan Tor Line, Göteborg
Vier Pielstick-dieselmotoren, samen 33.540 kW, brengen de Tor Britannia op 27 knopen. Daarmee is ze een van de snelste en grootste veerboten ter wereld. Vijf dagen later vaart ze haar eerste reis: Göteborg naar Felixstowe en Amsterdam.
- 24 mei 1975
Aankomst in Amsterdam
Met vlaggen in de mast meert de Tor Britannia af in de Suezhaven. Prinses Christina van Zweden opent de Scandia Terminal. Links op de foto: de reddingssloepen, keurig op een rij aan hun davits.
De veerboot Tor Britannia in Tor Line-kleuren komt aan in de Amsterdamse Suezhaven, mei 1975. Foto: Anefo / Nationaal Archief, CC0. - november 1977
Tien mensen gered uit een Noordzeestorm
Het ro-ro-schip Hero van Ellerman's Wilson Line vergaat in zwaar weer. De Tor Britannia komt te hulp en haalt tien overlevenden uit het water. Daarvoor hangen die oranje sloepen aan het dek: om mensen te redden als het erop aankomt. Vijftig jaar later heeft deze sloep nog steeds maar één taak, mensen veilig een mooie dag bezorgen.
- 1981 – 1982
Tor Line wordt DFDS
Het schip gaat over naar de Deense rederij DFDS, heet drie maanden Scandinavian Star en vanaf maart 1982 weer Tor Britannia. De romp wordt wit, de schoorsteen zwart met rood. Nieuwe routes: Göteborg en Esbjerg naar Harwich.
Tor Britannia in DFDS Tor Line-kleuren, met de oranje reddingssloepen op het bootdek, Amsterdam. Foto: Kees Heemskerk, CC BY-SA 3.0. - 1983 – 1989
Harwich, Esbjerg, Newcastle en de NAVO
Dankzij haar snelheid doet de Tor Britannia Harwich–Esbjerg veel sneller dan haar vaste partner Dana Anglia. Tussendoor vaart ze charters voor de NAVO en in de winter van 1989 dient ze als vluchtelingenopvang in Malmö.
Tor Britannia als DFDS Seaways-schip vertrekt uit Harwich, 1983. Foto: Harwich & Dovercourt, CC BY-SA 2.0. - 21 november 1990
Herdoopt tot Prince of Scandinavia
Na een grote verbouwing bij Blohm & Voss in Hamburg krijgt het schip een nieuwe naam en meer hutten. Vanaf 1993 is IJmuiden de Nederlandse haven, later met de lijn IJmuiden–Newcastle.
- 28 november 2003
Naar de Middellandse Zee als Moby Drea
Moby Lines koopt het schip en zet het in tussen Livorno, Genua en Olbia. Ruim twintig jaar vaart het nog, tot het in november 2024 in Genua wordt opgelegd.
Het schip als Moby Drea in de haven van Livorno, 2009. Foto: Lucarelli, CC BY-SA 3.0. - Tussen 1975 en 2021
Van de davits naar Nederland
Wanneer deze sloep precies van boord ging en hoe hij in Nederland terechtkwam, zoeken we nog uit. Weet jij er iets van, of heb je een foto van de Tor Britannia met haar sloepen? We horen het graag.
- 2021 – 2022
Zomers op het water
Als witte sloep met een teakdek en een stuurhut vaart hij langs het Muiderslot, door de sluis van Muiden en over de plassen, vol vrienden en familie. De twee diesels doen hun werk, maar het idee groeit: dit moet stiller, schoner en voor veel meer mensen toegankelijk.
Vanaf de voorplecht van de witte sloep, met het Muiderslot aan de overkant van het water. Foto: eigen archief. - 30 mei 2022
De olympiërs binnenvaren
De Nederlandse watersporters van de Olympische Spelen komen met hun medailles en diploma's Amsterdam binnenvaren. De Tor Britannia, dan nog wit, vaart mee in het ontvangstcomité langs NEMO, met blauwe rook op het achterdek en de eigenaar zelf aan het roer. Een van de mooiste dagen van de boot.
De witte sloep vaart met blauwe rook voor het NEMO-gebouw in Amsterdam, bij de huldiging van de olympische watersporters. Foto: eigen archief. - 22 december 2022
Uit het water
Een winterse ochtend, strak blauw. De sloep, dan nog wit met een zwarte romp en een stuurhut, wordt met een kraanwagen uit het water getild, op een trailer gezet en de loods in gereden. Het begin van drie jaar werk.
De witte sloep hangt in de stroppen van een kraanwagen boven het water. Foto: eigen archief. - januari 2023
Motoren eruit, vloer eruit, tank eruit
Twee zware dieselmotoren komen op een pallet te staan. De brandstoftank van 3.000 liter, de vloer en alle leidingen volgen. Wat overblijft is de kale polyesterromp van Fassmer, met vijftig jaar sporen van olie en zout.
De twee uitgebouwde dieselmotoren op een pallet in de loods. Foto: eigen archief. - maart 2023
Onder de witte verf: reddingsboot-oranje
Bij het schuren van de romp komt laag na laag verf los. Daaronder zit de kleur waarmee hij in 1975 aan de davits hing: het oranje van een reddingsboot. Even is hij weer die sloep van toen. De nieuwe romp wordt diepzwart, de enige afwijking van het origineel aan de buitenkant.
De geschuurde romp in de loods, met het oorspronkelijke oranje zichtbaar onder de witte verf. Foto: eigen archief. - oktober 2023
De accu's komen binnen
Waar de brandstoftank zat, komt het hart van de nieuwe sloep: een accu-systeem van 120 kilowattuur, met een elektrische aandrijving. Geen diesel meer, geen roet, geen lawaai.
Accucellen en laadapparatuur van het 120 kWh-systeem worden aangesloten. Foto: eigen archief. - 2024
Een nieuw binnenwerk van composiet
Nieuwe spanten, een vlakke vloer, banken, een toilet en de opbouw: alles wordt opnieuw opgebouwd in composiet, lichtgewicht en onderhoudsvrij. In de zijkant komt de deur waardoor een rolstoel gelijkvloers aan boord rijdt.
De geschuurde romp, nog in het oude oranje, op de trailer in de loods, januari 2026. Foto: eigen archief. - 2025
De veerboot gaat naar de sloop
Moby Drea wordt verkocht voor sloop in Aliağa, Turkije. Eerst moet er zo'n 350 ton asbest uit; het schip zwerft van Split naar Taranto. Van het moederschip blijft niets over. De sloep vaart door.
Moby Drea in Olbia, 2016, kort voor het einde van haar loopbaan. Foto: Gianni Careddu, CC BY-SA 4.0. - 2026
Elektrisch, stil en voor iedereen
Een accu-systeem van 120 kWh, elektrische aandrijving en een speciale deur in de zijkant waardoor een rolstoel zo naar binnen rijdt. Van buiten origineel, van binnen het nieuwste van het nieuwste.
Drie jaar, met man en macht.
Buiten moet hij weer de reddingssloep van 1975 lijken: de lijnen, het beslag, de opbouw. Alleen de romp wijkt af: die wordt diepzwart, want dat past bij deze boot. Binnen is alles opnieuw bedacht, oerdegelijk, en klaar voor de komende vierhonderd jaar.
Zoals hij was
- Aandrijving
- 2 dieselmotoren
- Brandstof
- tank van 3.000 liter
- Geluid
- diesel, de hele dag
- Uitstoot
- roet en gasolie op het water
- Lengte
- 10 meter
- Romp
- wit met zwart onderwaterschip
- Aan boord
- instappen via een trapje
Zoals hij wordt
- Aandrijving
- elektrisch
- Energie
- accu-systeem van 120 kWh
- Geluid
- alleen het water langs de romp
- Uitstoot
- geen
- Lengte
- 12 meter, met zwemplateau
- Romp
- diepzwart
- Aan boord
- rolstoeldeur in de zijkant, gelijkvloers
Alles aan boord, alles elektrisch
Geen gasfles, geen dieselkachel, geen generator. Alles aan boord loopt op het accu-systeem, van de koeling tot de waterpomp.
- Rolstoeldeur in de zijkant, zodat je gelijkvloers naar binnen rijdt
- Toilet en douche met schoon water en warm water aan boord
- Keuken inductiekoken en koeling
- Zwemplateau achterop, twee meter extra sloep
- Overkapping in de zomer een tarp over de boot, uit de zon
- Verlichting binnen, buiten en onder water
- Nachtvaren nachtkijkers om ook in het donker te varen
- Plek voor 30 mensen
- Werf
- Fr. Fassmer, Berne (Duitsland)
- Bouwjaar
- 1975
- Romp
- glasvezelversterkt polyester
- Oorspronkelijk
- reddingssloep van de veerboot Tor Britannia
- Lengte
- 12 meter (oorspronkelijk 10 meter, verlengd met een zwemplateau)
- Breedte
- 3,90 meter
- Personen
- 30
- Accu
- 120 kWh
- Vaartijd op één lading
- berekend: zo'n 30 uur aaneengesloten varen
Een dag op het water, voor alles en iedereen.
De Tor Britannia is er niet om de meeste uren te maken. Hij is er om mensen mee te nemen, ook wie anders aan de kant blijft staan. Met een beperking of zonder, in een rolstoel of op eigen benen, met het verzorgingshuis of met je vrienden: iedereen is welkom. Daarom die deur, daarom die stilte, daarom die vlakke vloer.
Voor mensen met een verstandelijke beperking
Een boot die niet ronkt en niet stinkt, met een vaste bemanning die de tijd neemt. Begeleiders varen gewoon mee.
Voor goede doelen en verenigingen
Een middag voor vrijwilligers, een tocht voor een inzamelingsactie, een afscheid op het water. Vertel wat je voor ogen hebt.
Voor families en gezelschappen
Ook gewoon te huur, voor een verjaardag of een dag met vrienden. Met die opbrengst houden we de goede-doelentochten betaalbaar.
De verbouwing in beeld
Van kale polyesterromp tot elektrische sloep. Alle foto's van de bouw, op volgorde.
Bewegend beeld
Meevaren?
Laat hier weten wat voor dag je in gedachten hebt, dan nemen we contact op.
Liever direct mailen? info@torbritannia.nl